Uygun Güvenlik Çözümüne Yolculuk

Farklılık ve rekabet avantajı sağlayan
entelektüel varlıklar, organizasyonlar için çok değerlidir. Birçok varlığın
kaybedilmesi durumunda bunlar kolaylıkla telafi edilebilirken, organizasyonların
yaşam deneyimlerini de yansıtan "bilgi" para karşılığı kolaylıkla
yerine konamamaktadır. Bilgiyi korumak, bilginin güvenliğini sağlamak artık
zorunludur; eskiden olduğu gibi güvenlik sadece "ek" bir yatırım
olarak değerlendirilmemeli ve bir bilgi sistemini, hatta geniş bakış açısıyla
bir organizasyon tasarlanırken, bilgi güvenliği de düşünülerek bu konu
çözümlerin içine gömülmelidir.
- Bilgi ve Ağ güvenliği yönetim sistemi kurmak
isteyen tüm şirketler.
Son
25 yıllık süreçte bilgi işleme, hesap makinesi olma işlevini
aşıp, büyük miktarda ham veriyi işleyerek, önemli
kararlara girdi oluşturacak yorumlanmış "bilgi"
sunan akıllı bir "sistem" haline gelmiştir. Bu akıllı
sistemin altyapısı oldukça karmaşıklaşır ve kontrolü güçleşirken,
girdileri (veri) ile ürettiği çıktılar da (bilgi) en değerli
varlıklar haline gelmiştir. Son 5 yılda, İnternet
teknolojisi ile hemen her şeyin elektronikleşmesi ve iletişim
ağı üzerinde yer alması kaçınılmaz olmuştur. Bu değişimin
gereği, firmaların geleneksel iş yapma tarzı değişmiş,
çok kritik ve hayatın bir parçası haline gelen iş
uygulamalarına ve verilere erişememe - giderek azalan sürelerde
- kabul edilemez olmuştur.
Organizasyon
bilgi ve süreçlerine yönelik güvenlik tehditleri artık iş
kalitesi ve verimliliğine yönelik tehditler demektir. İşte
bu noktada, bir akıllı sistemi kurgularken, bilgi güvenliğini
sağlamaya yönelik çözümleri de kontrol listesi içinde
bulundurmak, çözümün içine gömmek artık vazgeçilmezdir,
hayatidir. Çünkü, bilgi güvenliği basitçe, "iş"inizi
kesintiye uğratmaksızın devam ettirmenizi garantileyecek önlemleri
alma yolculuğudur.
Güvenlik yolculuğunun ilk adımı,
ilgili riskleri ve gereksinimleri doğru saptamaktır. Güvenlik
konusunda, en optimum çözümlere karar verilebilmesi,
"Nelerin?", "Ne derecede?", "Neye karşı?"
ve "Nasıl?"korunması gerektiğinin bilinmesi ile mümkündür.Bu,
"güvenlik değerlendirmesi" sürecidir. Bu süreçte,
şu konu başlıkları dikkate alınmalıdır:
2.1. Bilgi Varlıklarının Analizi ve Sınıflandırılması:
Bu analiz, nelerin korunması gerektiğini ortaya çıkaracak
çalışmadır. En kritik ve önemli varlıklar, bunların
kaybı durumunda oluşacak doğrudan ve dolaylı (imaj kaybı
vb.) finansal kayıpların büyüklüğü göz önünde
tutularak sınıflandırılmalıdır.
2.2. Temel güvenlik hedefleri belirlenmesi: Bilgi güvenliğinin
temel kavramları olan "erişilebilirlik",
"gizlilik" ve "bütünlük"e ilişkin güvenlik
hedefleri belirlenmelidir.
Güvenlik duvarları pek çok kuruluş tarafından doğru olarak kullanılmamakta ve gereksiz bazı iletişim noktaları erişime açık durumda bırakılmaktadır. Örneğin, SQL Server sistemleri Internet’e bağlanırken UDP 1434 portu gibi bağlantı noktaları erişime kapatılmamaktadır.
2.3. Risk analizi: Bir sistemin nasıl korunacağına
karar vermeden önce, onu hangi tehlikelere karşı korumak
gerektiği bilinmelidir. Coğrafyanın karakteristiğinden,
teknik hatalara, intikam almak isteyen eski çalışanlardan
"hacker"lara kadar tüm riskler göz önünde
tutulmalıdır.
Risk analizi metodolojilerinden bazıları (nicel), bir riskin
gerçekleşmesi olasılığı ile gerçekleşme durumunda
ortaya çıkacak kayıpları gözönünde tutarken, yaygın
olan yöntem, yanıltıcı ve sübjektif olan olasılık
verileri göz ardı edilerek, sadece kayıpların düşünüldüğü
"nitel" yaklaşımdır. Çoğu nitel metodoloji,
birbiriyle ilintili birkaç önemli öğeden yararlanır:
Tehditler: Bunlar yolunda gitmeyen ve bir sistemi çalışmaktan
alıkoyabilecek her şeydir: Yangın, suiistimal, dikkatsiz çalışanlar
vb. Her sistem için, her zaman tehditler vardır.
Açıklar: Açıklar, bir sistemin tehditlere maruz
kalmasını ve tehdidin etkili olma olasılığını artıran
unsurlardır. Yangın çıkma riski olan bir yerde yanıcı
maddelerin bulunması bir açık örneğidir.
Kontroller: Bunlar, açıklara karşı alınması gereken
"karşı önlemler"dir:
- Caydırıcı önlemler, kasıtlı tehditlerin oluşmasını
önlemeye yöneliktir.
- Önleyici nitelikte olanlar, açıklardan korunma
ve bir tehdidin gerçekleşme olasılığı ile etkilerini
azaltma amaçlıdırlar.
- Düzeltici önlemler, gerçekleşmiş bir
tehdidin etkilerini azaltır.
- Algılama ve tespite yönelik önlemler, saldırıları
algılayarak önleyici ve düzeltici eylemlerin devreye alınmasını
sağlarlar.
2.4. Etki Analizi: Bir riskin gerçekleşmesinin
ardından ortaya çıkacak etkiler ve bedellerin (işe
zararlar) anlaşılması çalışmasıdır. Bunlar firmalara göre
çok değişken olacağı gibi, riskin türüne göre de değişecektir:
firma sırlarının
açığa çıkması, finansal verilerin üzerindeki oynamalar,
sahte para transferleri vb.
Hep adreslendiğinin aksine,
bilgi güvenliği sadece bir Bilgi Teknolojisi ya da yine yaygın
söylemle Bilgi Sistemleri işi değildir; kurumun her bir çalışanının
katkısını ve katılımını gerektirir. Ciddi boyutta bir
kurum kültürü değişimi gerektirdiği için, en başta yönetimin
onayı, katılımı ve desteği şarttır. BT’nin teknik
olarak gerekli olduğunu saptadığı ve uyguladığı teknik
güvenlik çözümleri, iş süreçleri ve politikalarla
desteklenmemiş ve kurum kültürüne yansıtılmamışsa
etkisiz kalacaklardır. Gerekli inanç ve motivasyon yaratılamamışsa,
çalışanlar şifrelerini korumakta özensiz, hassas
alanlarda gördükleri yabancı kişilere karşı aldırmaz,
kağıt çöpüne gerekli imha işlemini yapmadan atacakları
bilgilerin değeri konusunda dikkatsiz olabilecekler ve yapılan
güvenlik yatırımlarına karşın büyük bir açık oluşturmaya
devam edebileceklerdir.
Türkçe sözlükte süreç
“Aralarında birlik olan veya belli bir düzen içinde
tekrarlanan, ilerleyen, gelişen olay veya hareketler
dizisi” olarak açıklanmıştır. Güvenlik de değerlendirme,
tasarım, uygulama ve yönetme süreçlerinden oluşan bir yaşam
döngüsüdür. Değerlendirme, bulunduğunuz durumun
analizidir. Değerlendirme süreci, işinizin devamı için
kritik öğeler (fiziksel ve entelektüel varlıklarınız),
bu varlıklara yönelik tehditler ve açıklar , tehditleri
ortadan kaldırmaya ya da etkilerini azaltmaya yönelik önlemler
nelerdir sorularının detaylı yanıtlarını ortaya çıkaracaktır.
Bu sonuçlara dayanarak en verimli (mümkün olan en düşük
maliyetle, tüm ihtiyaçları karşılayacak) güvenlik çözümü
mimarisi tasarımındadır sıra.
Bu tasarımın uygulanması ve
organizasyona entegrasyonuyla iş bitmez. Bundan sonra
kesintisiz devam edecek olan ve çözümlerin güncellenerek
sağlıklı yaşamasını sağlayacak olan yönetim süreci başlamalıdır.
Bu süreç boyunca, gelişen ve yeni ortaya çıkan
tehditlerin takip edilip, yeni önlemlerin/kontrollerin
devreye girmesi, süreci aksatan öğelerin belirlenmesi ve
iyileştirilmesi, gözden kaçan ya da yeni ortaya çıkan açıkların
kapatılması gereklidir. Bunun ön koşulu da organize olarak
(belli rol ve sorumluluklar atayarak), detaylı iş süreç
dokümanları oluşturarak işi şansa bırakmamaktır. Yönetim
süreci, belli aralıklarla döngünün ilk süreci olan değerlendirme
sürecini işleterek çıktılarını kontrol etmek zorundadır.
Yüzde yüz güvenlik sağlamanın mümkün olmadığı
bilinir. Bu döngünün amacı, caydırıcı, önleyici, düzeltici
ve algılayıcı kontrollerle riskleri, tehditleri, açıkları
ve işimize etkilerini önemli ve kabul edilebilir ölçüde
azaltmaktır.
Bireysel olarak yaşamın her anında riskleri analiz edip karşı
önlemler geliştirmeye çalışırız. Evimize hırsız
girmesi olasılığını tahmin etmeye çalışırız;
istatistik verilerden (komşuların anlattıkları, duyduklarımız)
yararlanırız, riskleri ve etkilerini değerlendirmek için,
koşulları gözden geçirir (zemin katta oturuyoruzdur ve
pencerelerde parmaklık yoktur ya da çelik kapımız yoktur
vb.), tehdit gerçekleşirse kayıplarımızı düşünürüz
(çokça ziynet eşyası bulunduruyoruzdur ya da çocuğumuz
öğleden sonraları evde yalnız kalmak durumundadır vb.).
Bu değerlendirme sonucunda çeşitli caydırıcı (Çelik kapı,
pencerelere koruma çözümü, çelik kasa vb.), önleyici (çocuğumuza
çok yönlü tembihler ve uygulanacak kurallar - yabancılarla
nasıl konuşulacağı, kapı açma kuralları vb.-), algılayıcı
(kapı ve pencere alarmı vb.) önlemleri devreye almaya karar
veririz. Bu süreç, komşunun başına bir şey gelmesi
durumunda, durumun incelenerek göz ardı edilen bir açığın
olduğunun fark edilmesi ve bunun için önlem alınması,
varolan önlemlerin yeniden gözden geçirilmesi şeklindeki
denetim ve iyileştirmelerle devam edecektir.
Aynı kaçınılmazlıkla, işimizin ayakta kalması hedefiyle
bilgi varlıkları için risk analizi yapmak ve karşı önlemleri
almak, bu süreçleri yaşam döngüsü haline getirmek
zorunludur.
Kaliteyi ve standartları yaşam döngüsünün parçası
olarak gören firmalar, 1999 yılı sonunda duyurulan ISO
17799 güvenlik standartlarına uyumluluklarını değerlendirmek
yoluyla, değerlendirme sürecine daha geniş bir vizyonla ve
daha objektif yaklaşmış olacaklardır. ISO 17799 standardı,
bir standarttan çok bir "yönetim sistemi" olarak
ifade edilen BS 7799'dan türetilmiştir. BS 7799'a göre, diğer
iş varlıkları gibi, bilgi de kurum için değerli bir varlıktır
ve uygun şekilde korunması gereklidir; bilgi güvenliği
teknik bir süreçten çok bir yönetim sürecidir.
ISO 17799, Bilgi Güvenliğini,
-
Güvenlik Politikaları
-
Güvenlik Organizasyonu
-
Varlıkların Sınıflandırılması
ve Kontrolü
-
Personel Güvenliği
-
Fiziksel ve Çevresel güvenlik
-
İletişim ve Operasyonel
Yönetimde Güvenlik
-
Sistem Erişim Kontrolü
-
Sistem Geliştirme ve Bakımı
-
İş Süreklilik Planları
-
Uyumluluk
gibi önemli 10 ana konu başlığı
altında geniş bir açıdan ele alır.
Her bir başlık altında, yapılması önerilen
işlerin çıktıları olan güvenlik politikaları, süreçler,
rol ve sorumluluklar, talimatlar, tanımlar, anlaşmalar,
planlar vb. belge haline getirilip, diğer kurum varlıkları
gibi uygun şekilde yönetilmeli ve korunmalıdır. Belgeleme,
kurum standartlarını ve prensiplerini ödünsüz yaşatabilmek,
işi aynı kalite ve verimlilikte devam ettirebilmek açısından
en önemli konudur.
Güvenlik Politikası: Hedef,
bilgi güvenliği konusunda yönetimin bakış açısını,
onayını ve desteğini iletmektir. Güvenlik sürecinin,
ciddi boyutta bir kültür değişimi gerektirdiği hatırlanırsa,
hem birçok önemli konuda organizasyonun kural ve yasalarını
yansıtması, hem de yönetimin ciddi yaklaşımını ve
kararlılığını yansıtması anlamında güvenlik politika dokümanı vazgeçilmezdir.
Bu doküman, bilgi güvenliğinin tanımını içermeli,
hedeflerini ve önemini vurgulamalıdır. Kurumun konuya yaklaşımını
yansıtacak şekilde önemli görülen her konuyla ilgili
kuralları, prensipleri, standartları ve yasalarla uyumluluk
açısından önem taşıyan isterleri içermelidir.
Politika dokümanı tüm çalışanlarla,
kurumun uygun göreceği şekilde paylaşılmalı, ulaşılabilir
ve anlaşılabilir olmalıdır. Politika dokümanının bir
sahibi olmalı ve değişen koşullara göre dokümanın değişim
yönetimini sağlamalıdır.
Güvenlik Organizasyonu: Hedef,
bilgi güvenliği organizasyonel altyapısının oluşturulması
ve yönetilmesidir. Tasarlanan bilgi güvenliği çerçevesinin
organizasyon içinde uygulamaya alınması için gerekli rol
ve sorumlulukların belirlenmesi, tüm rollerin işbirliği içinde
çalışabilmeleri için iş süreçlerinin oluşturulması
zorunludur. Bu organizasyon içinde en önemli misyon güvenlik
değişim yönetiminin yapılmasıdır. Riskler, iş yapış
biçimi, organizasyonel değişimler, bilgi varlıkları, iş
ilişkileri, iş ortakları vb. açısından sürekli değişim
göz önünde tutularak, güvenlik politikası, organizasyonu
ve süreçleri değişim yönetimi yapılmalı ve gerekli düzenleme
ile geliştirmeler hayata geçirilmelidir.
Varlıkların Sınıflandırılması ve Kontrolü:
Uygun şekilde korunmalarının sağlanması için, organizasyon için önemli
görülen tüm bilgi varlıkları belirlenmeli ve sahiplikleri
ile sorumlulukları belli kişilere verilmelidir.
Bir varlık envanteri çıkarılarak, tüm varlıklar
için organizasyon açısından görece değer ve önem
dereceleri ile derecelendirilmeleri risk yönetimi açısından
büyük önem taşır. Önemli varlıklar, veritabanları,
kullanıcı el kitapları, operasyon ve destek süreçleri,
devamlılık planları gibi bilgi varlıkları, sistem ve
uygulama yazılımları, geliştirme araçları gibi yazılım
varlıkları,bilgisayar donanımı, iletişim donanımı, teyp ve disk gibi manyetik
taşıyıcılar gibi fiziksel varlıklar ve bilgisayar ve
iletişim servisleri, güç, ısıtma, ışıklandırma,
havalandırma gibi servisler olarak sıralanabilir.
Varlık envanter dokümanı oluşturulmalı,
varlıkların şu an bulundukları yer bilgisi tutulmalı, tüm
varlıklar için değer ve önemini yansıtan (gizlilik vb.)
bir etiketleme yöntemi düşünülmeli ve bu varlıkların
nasıl ele alınacağına ilişkin süreçler belirlenmelidir
(örneğin çok gizli bilgilerin kopyalanması, saklanması,
elektronik posta ile gönderiminin nasıl olması gerektiğine
vb. ilişkin süreç/talimatlar).
Personel Güvenliği: Güvenliğe
yönelik insan hatası, hırsızlık, kötüye kullanma
risklerini azaltmak amacıyla, tüm çalışanların iş
sorumlulukları içinde güvenlikle ilgili maddeler açıkça
belirtilmeli, işe alımlarda uygun kontroller yapılmalı ve
gizlilik anlaşmaları imzalanmalıdır.
En büyük riskin bilgi ve
bilinç eksikliği olduğu düşünülerek, kullanıcıların
güvenlik bilincini ve farkındalığını artırmak üzere eğitimler
düzenlenmeli, organizasyon güvenlik süreçleri, riskleri,
bilgi işleme olanaklarının doğru kullanımı anlatılmalıdır.
Fiziksel ve Çevresel Güvenlik: İş fonksiyonlarına ve bilgi
varlıklarına müdahale, yetkisiz erişim ve olası zararların
önlenmesi hedeflenerek, fiziksel güvenlik sınırları açıkça
belirlenmeli ve bu alanlar kullanım amaçları ile hassasiyet
durumlarına göre uygun şekilde korunmalıdır.
Yetkisiz erişimi önlemek amacıyla, uygun fiziksel giriş kontrolleri konulmalı,
ziyaretçilerin hassas alanlara erişimi önlenmeli ya da
kontrollü gerçekleştirilmelidir. Hassas bilgi ve bilgi işleme
servislerine erişim sadece yetkili personelle sınırlı
olmalıdır. Tüm çalışanların açıkça görülebilen
kurum kimlik kartı taşımaları sağlanmalıdır. Hassas
alanlara erişim kayıtları tutulmalı ve düzenli olarak gözden
geçirilmelidir. İçinde personel bulunmadığı zamanlarda
hassas alanlar kilitli tutulmalıdır. Yükleme ve dağıtım
alanları gibi genele açık olabilecek alanlar mümkünse
bilgi işleme alanlarından izole edilmelidir. Tüm fiziksel
giriş-çıkış kapılarının kontrol altında tutulması için
gerekli çözümler uygulanmalıdır.
İletişim ve Operasyonel Yönetim: Bilgi işleme servislerinin doğru
ve güvenli şekilde çalıştırıldığından emin olmak üzere
gerekli önlemlerin alınması zorunludur. Bu servislerin
operasyon ve yönetimine ilişkin sorumluluklar ve süreçler
oluşturulmalı ve uygulamaya alınmalıdır. Farklı
sorumlulukların belirgin şekilde ayrılması, kaza ya da kasıt
yoluyla yanlış kullanım risklerini azaltmak yönünden çok
gereklidir. Yine, geliştirme/test ve operasyon ortamlarının
birbirinden ayrılmış olması ve geliştirme ortamından
operasyona geçiş için süreçler oluşturulmalıdır.
Sistem hatası risklerini azaltmak amacıyla, kapasite
planlama ve sistem kabulü süreçleri hazırlanmalıdır.
Yeterli kaynaklara ve kapasiteye sahip olunup olunmadığından
emin olmak,; detaylı
planlama ve hazırlık gerektirir. İşin devamı için vazgeçilmez
olan bilgi ve yazılımların yedeğinin düzenli ve kontrollü
olarak alınması sağlanmalıdır. Operasyon personelinin tüm
aktivitelerinin kayıtları tutulmalıdır. Ağ üzerinde dolaşan
bilgilerin ve ağ altyapısını oluşturan birimlerin uygun
şekilde korunmasının sağlanması için, ağ operasyonu
sorumluluğu ile bilgisayar operasyonu sorumlulukları
birbirinden ayrılmalı, ağ üzerinde dolaşan bilgilerin güvenliği
için gerekli çözümler uygulanmalı, süreçler oluşturulmalı
ve gerekli talimatlar politika dokümanına yansıtılmalıdır.
Organizasyonlar arası bilgi ve yazılım değişiminin söz konusu olduğu
durumlarda, bilginin kaybolması, değiştirilmesi ve kötüye
kullanılmasını engellemek üzere kontrol mekanizmaları
devrede olmalı, organizasyonlar arası anlaşmalar imzalanmalı,
dolaşım halindeki bilginin korunumu için kural ve standartlar belirlenmelidir.
Erişim Kontrolü: İş ve güvenlik gereklilikleri doğrultusunda, bilgi ve iş servislerine erişim
kontrol altında tutulmalıdır. Sadece gerekli olan
personele, gerektiği kadar erişim yetkisi sağlanmalı, erişim
kontrolü kuralları ve süreçleri belirlenmelidir. Kullanıcı
kayıt, kullanıcıya tanınan ayrıcalık özellikleri,
kullanıcı şifre yönetimi, erişim haklarının gözden geçirilmesi
gibi işlemler için detaylı talimatlar oluşturulmalı, her
bir konuya ilişkin isterler/kurallar politika dokümanına
yansıtılmış olmalıdır. Kullanıcılar erişim hakları
ile bu konuda kendi sorumluluk ve yükümlülükleri hakkında
bilgilendirilmiş, bilinçlendirilmiş olmalıdır.
Ağ servislerine yetkisiz erişimler, tüm
organizasyonu etkileyecek risklerdir. Kullanıcılara sadece,
kendi işlerinin devamı için gerekli olacak doğrudan ağ bağlantısı
sağlanmalı, kullanıcı terminalinden bilgisayar servisine
kadar tüm ağ servisi kontrol altında olmalıdır. Gerektiğinde
iletişim, ayrılmış hatlar üzerinden sağlanabilmeli,
belli kullanıcılar için menü ve alt menüler kısıtlanmalı,
ayrı mantıksal ağ alanları tanımlamak yoluyla ağ erişimi
sınırlandırılabilmeli, dış bağlantılar için kullanıcı
doğrulama çözümleri kullanılmalı ve gerekli durumda bağlantı
süresi kısıtlanabilmelidir.
En büyük riskin bilgi ve
bilinç eksikliği olduğu düşünülerek, kullanıcıların
güvenlik bilincini ve farkındalığını artırmak üzere eğitimler
düzenlenmeli, organizasyon güvenlik süreçleri, riskleri,
bilgi işleme olanaklarının doğru kullanımı anlatılmalıdır.
Fiziksel ve Çevresel Güvenlik: İş fonksiyonlarına ve bilgi
varlıklarına müdahale, yetkisiz erişim ve olası zararların
önlenmesi hedeflenerek, fiziksel güvenlik sınırları açıkça
belirlenmeli ve bu alanlar kullanım amaçları ile hassasiyet
durumlarına göre uygun şekilde korunmalıdır.
Yetkisiz erişimi önlemek
amacıyla, uygun fiziksel giriş kontrolleri konulmalı,
ziyaretçilerin hassas alanlara erişimi önlenmeli ya da
kontrollü gerçekleştirilmelidir. Hassas bilgi ve bilgi işleme
servislerine erişim sadece yetkili personelle sınırlı
olmalıdır. Tüm çalışanların açıkça görülebilen
kurum kimlik kartı taşımaları sağlanmalıdır. Hassas
alanlara erişim kayıtları tutulmalı ve düzenli olarak gözden
geçirilmelidir. İçinde personel bulunmadığı zamanlarda
hassas alanlar kilitli tutulmalıdır. Yükleme ve dağıtım
alanları gibi genele açık olabilecek alanlar mümkünse
bilgi işleme alanlarından izole edilmelidir. Tüm fiziksel
giriş-çıkış kapılarının kontrol altında tutulması için
gerekli çözümler uygulanmalıdır.
İletişim ve Operasyonel Yönetim: Bilgi işleme servislerinin doğru
ve güvenli şekilde çalıştırıldığından emin olmak üzere
gerekli önlemlerin alınması zorunludur. Bu servislerin
operasyon ve yönetimine ilişkin sorumluluklar ve süreçler
oluşturulmalı ve uygulamaya alınmalıdır. Farklı
sorumlulukların belirgin şekilde ayrılması, kaza ya da kasıt
yoluyla yanlış kullanım risklerini azaltmak yönünden çok
gereklidir. Yine, geliştirme/test ve operasyon ortamlarının
birbirinden ayrılmış olması ve geliştirme ortamından
operasyona geçiş için süreçler oluşturulmalıdır.
Sistem hatası risklerini azaltmak amacıyla, kapasite
planlama ve sistem kabulü süreçleri hazırlanmalıdır.
Yeterli kaynaklara ve kapasiteye sahip olunup olunmadığından
emin olmak, detaylı planlama ve hazırlık gerektirir. İşin devamı için vazgeçilmez
olan bilgi ve yazılımların yedeğinin düzenli ve kontrollü
olarak alınması sağlanmalıdır. Operasyon personelinin tüm
aktivitelerinin kayıtları tutulmalıdır. Ağ üzerinde dolaşan
bilgilerin ve ağ altyapısını oluşturan birimlerin uygun
şekilde korunmasının sağlanması için, ağ operasyonu
sorumluluğu ile bilgisayar operasyonu sorumlulukları
birbirinden ayrılmalı, ağ üzerinde dolaşan bilgilerin güvenliği
için gerekli çözümler uygulanmalı, süreçler oluşturulmalı
ve gerekli talimatlar politika dokümanına yansıtılmalıdır.
Organizasyonlar arası bilgi ve yazılım değişiminin söz konusu olduğu
durumlarda, bilginin kaybolması, değiştirilmesi ve kötüye
kullanılmasını engellemek üzere kontrol mekanizmaları
devrede olmalı, organizasyonlar arası anlaşmalar imzalanmalı,
dolaşım halindeki bilginin korunumu için kural ve standartlar belirlenmelidir.
Erişim Kontrolü: İş ve güvenlik
gereklilikleri doğrultusunda, bilgi ve iş servislerine erişim
kontrol altında tutulmalıdır. Sadece gerekli olan
personele, gerektiği kadar erişim yetkisi sağlanmalı, erişim
kontrolü kuralları ve süreçleri belirlenmelidir. Kullanıcı
kayıt, kullanıcıya tanınan ayrıcalık özellikleri,
kullanıcı şifre yönetimi, erişim haklarının gözden geçirilmesi
gibi işlemler için detaylı talimatlar oluşturulmalı, her
bir konuya ilişkin isterler/kurallar politika dokümanına
yansıtılmış olmalıdır. Kullanıcılar erişim hakları
ile bu konuda kendi sorumluluk ve yükümlülükleri hakkında
bilgilendirilmiş, bilinçlendirilmiş olmalıdır.
Ağ servislerine yetkisiz erişimler, tüm
organizasyonu etkileyecek risklerdir. Kullanıcılara sadece,
kendi işlerinin devamı için gerekli olacak doğrudan ağ bağlantısı
sağlanmalı, kullanıcı terminalinden bilgisayar servisine
kadar tüm ağ servisi kontrol altında olmalıdır. Gerektiğinde
iletişim, ayrılmış hatlar üzerinden sağlanabilmeli,
belli kullanıcılar için menü ve alt menüler kısıtlanmalı,
ayrı mantıksal ağ alanları tanımlamak yoluyla ağ erişimi
sınırlandırılabilmeli, dış bağlantılar için kullanıcı
doğrulama çözümleri kullanılmalı ve gerekli durumda bağlantı
süresi kısıtlanabilmelidir.
Sistem Geliştirme ve Bakımı: Geliştirilen
bilgi sistemleri iş uygulamalarının, tüm güvenlik
isterlerini karşılamasını ve organizasyon güvenlik
politikalarını destekleyecek şekilde planlanıp tasarlanmasını
garantilemek üzere, güvenlik isterleri tanımlanmalı ve
belgelenmelidir. Uygulama sistemi verilerinin kaybını,
yetkisiz değişimini ve kötüye kullanımını önlemek üzere,
gerekli kontroller uygulama içine yerleştirilmeli, kullanıcı
ve işlem kayıt bilgilerinin uygulama tarafından tutulması
sağlanmalıdır. Veri girişinde hataya neden olabilecek ya
da uygulama güvenlik açığı oluşturabilecek konular düşünülerek
kontroller konulmalı, gerekli kodlama yapılmalı ve test
edilmelidir. Gerektiğinde mesaj doğrulama teknikleri,
kriptografik çözümler uygulanmalıdır.
Program kaynak kodlarının da uygun şekilde
korunması esastır. Program kaynak kodları operasyon sistemi
üzerinde tutulmamalı, erişim hakları sınırlı olmalı ve
uygun şekilde yedeklenmelidir.
İş Devamlılığı Yönetimi: Güvenlik
sürecinin en önemli kavramlarından biri iş devamlılığı
yönetimidir. Büyük çaplı sistem çökmeleri, arızalar ya
da doğal felaketler gibi durumlarda, kritik işlerin devamını
sağlayabilmek üzere gerekli önlemler alınmalıdır. Bu
konuda önlem ve çözümlere karar vermek üzere, öncelikle
iş devamlılık ve etki analizi yapılmalıdır (donanım arızası,
sel, yangın gibi durumlarda oluşacak zararların boyutları
saptanır vb.). Belirlenen risklerin gerçekleşmesi
durumunda, işin belli seviyede devamı için yapılacaklar,
sorumluluklar, iletişim bilgileri, operasyon detayları, acil
durumu ortadan kaldırmak üzere yapılması gerekenler
belirlenerek belgelenmelidir. Yapılan acil durum planları düzenli
aralıklarla test edilmeli ve doğrulanmalıdır; test sonuçlarına
göre gerektiğinde yeniden düzenlenmelidir.
Uyumluluk: Bilgi sistemleri
tasarımı, operasyonu, kullanımı ve yönetimi birtakım
kanuni, düzenleyici veya sözleşmeye dayalı yaptırımlara
tabi olabilir. Bu başlık altında, bu yaptırımların ve
ilgili güvenlik gerekliliklerinin ihlalinin önlenmesi
hedeflenmelidir. Örneğin fikri haklara ilişkin yasalarla
uyum için ilgili süreçler, kural ve politikalar
belirlenmeli ve belgelenmelidir. Yasal gereklilik nedeniyle
belirli süreyle saklanması gereken kayıtlar kayıp, imha ve
sahtekarlık risklerine karşı uygun şekilde korunmalıdır.
Bilgi sistemlerinin organizasyon güvenlik politikaları ve
standartlarıyla uyumluluğu, düzenli aralıklarla
denetlenmelidir.
Bilgi güvenliği sürecinin ilk adımı olan güvenlik
değerlendirmeleri bu konuda ISO standardının önerdiği başlıklar
göz önünde tutularak, geniş bir bakış açısıyla gerçekleştirildiğinde,
ortaya çıkacak veriler, tüm yolu aydınlatacak bilgilerdir.
Bu geniş kapsamlı çalışma, organizasyonun her başlık
altında var olan risklerini, tehditlerini, açık ve
eksikliklerini gözler önüne serecek ve çok detaylı önlem
ve çözüm önerileri sunacaktır. Bu veriler, detaylı
olarak çözüm ve önlemleri yaşam döngüsü içine entegre
edecek ve yaşatacak anahtarları da elimize verecektir. Bu değerli
“bilgi” artık verimli ve uygulanabilir bir güvenlik çözümü
tasarlama ve projelendirme aşamasında kullanılabilir.
[1] BSI, 2001. Information technology – Code of practice for information security
management BS ISO/IEC 17799:2000 BS 7799-1:2000
[2] Sean Boran, 2001. IT Security Cookbook
[3] Information Systems Audit and Control Assosiation, 2002. CISA Review Manual
|
|